Sayın Okurlar, Çin’den gelecek aşının en azından şu an için 50 milyon dozdan çok olamayacağını öğrendik. Artık nedenleri tartışmıyorum. Ama en azından bu sayının (bir değişim olmaz ise) en geç 6 ay sonra önümüze koyacağı ek bir sorunu tartışmak istiyorum.
Önce ülkemiz için kısa bir veri durum.
- 50 milyon doz aşı 25 milyon kişi yapar.
- Yanlış anlamadıysam Prof. Sn. Mehmet Ceyhan kısa vadede kullanılacak hiçbir aşının bulaşı önlemeyeceğini, bireyi (aşı olanı) koruyacağını belirtti.
- Bu durumda bilim insanları en az % 60 aşılama diyorlar ki genel bağışıklık oluşsun.
- Aşılar belirli bir sınıflamaya göre yapılacak. Öncelikle sağlık personeli, 65 yaş üstü, 60 yaş üstü kronik rahatsızlığı olanlar vb. Gayet mantıklı.
- Şu an için nüfusumuz 83 milyon civarı.
- Nüfusumuzun 20 milyon civarının 18 yaş altı olduğunu söyleyebiliriz.
- Nüfusumuzun 7 milyon civarının 65 yaş üstü olduğunu söyleyebiliriz.
- İlk 25 milyon kişiden yaklaşık 1,5 milyon sağlık personeli düşün kalır 23, 5 milyon.
- Bu rakamdan 7 milyon 65 yaş üstü düşün kalır 16,5 milyon.
- 16,5 milyon / 83 milyon = Yaklaşık % 19 yapar. Yani turist ile asıl karşı karşıya gelebilecek veya yurt dışı gezi yapabilecek aşılanmış aktif yaş oranı. Tabi % 19 oranı da farklı illere dağılacağına göre örneğin; Turizm başkenti Antalya da aşılanmış ve turist ile asıl muhatap olacak yaş aralığında oran ne olur düşünün ve bu değeri aklınızda tutun lütfen.
Şimdi bizim için turizm açısından önemli olan özellikle AB ülkelerine gelelim.
- Hepsi nüfuslarından fazla aşı bağlantısı yaptılar. Yani nüfuslarının tamamı aşılanacak.
- Bu aşılar yapılırken bence kesin kayıt tutulacak. Kime hangi aşı ne zaman yapıldı, antikor üretme oranı vb.
- Diyecekler ki AB vatandaşları ancak en az % 60 aşılama olan ülkeye gidebilirler, (bkz. % 19) ve eğer kendi inisiyatifleri ile giderler ise ne sağlık sigortası ne devlet güvencesi geçerli olmaz.
- Yine sonra diyecekler ki bana gelecekler de aşı kayıtlarını ibraz etmek zorundalar. (bkz. % 19)
Tekrar bize dönelim.
Bu oran ve bence AB tarafından alınacak bu kararlar ile ne kadar turizm döviz geliri elde edebiliriz? Diyebilirsiniz ki biz koşulları gevşek tutarız. Burada sorun bizim önlemleri gevşek tutmamız değil. AB sıkı tutacak. Ki önlemleri gevşek tutmanın tekrar kendi sağlığımıza olası etkisini konuşmuyorum bile.
Turizm sektörü yavaşlar ise zaten var olan istihdam sorunu ne olacak ? Devasa tesisler yaptık. Bunların çoğu kredi ile yapıldı. Kredilerin geri dönememe olasılığında bankaların finans yükü nasıl karşılanacak? (Ki şu anda zaten riskli finans yükü altındalar bence.) Turistik yörelerdeki mevsime bel bağlayan esnaf ve tarım ürünleri üreticisi ne yapacak. Soruları uzatmama gerek var mı bilmiyorum. Aşı konusu sağlıktan da öte sorunlara gebe gözüküyor.
Attığımız ve/veya atamadığımız adımlar çok fazla alanı olumsuz etkiliyorlar. Düşünce sistematiğimizi hangi olay değiştirtir bize bilmiyorum.
Sinan Çakaloz
İş Analisti
Fotoğraf : Senem Şentürk
