Sayın Okurlar, bu yazının ilk bölümünü okuyup bana saydırmaya başlamanızı çok doğal karşılarım. (Tabi eğer okursanız.) Ama lütfen sabredin meramımı tam anlatayım. Sonra yazdıklarım ne kadar doğru/mantıklı/haklı/haksız veya her ne ise bir karar verin. Son günlerde Covid aşılarının formüllerinin üretim tesisi olan her ülkeye verilmesi yoğun bir biçimde tartışılıyor ve hatta sanırım ABD tarafından da desteklenmeye başladı. Bildiğim kadarı ile AB ülkeleri ise şu anda karşı duruyor.
Sayın Okurlar, bu neden yapılsın? İlk cevap bu çok büyük bir pandemi ve önlenemez ise herkes altında kalabilir. Gelin adım adım düşünelim, tartışalım.
- Şu anda kullandığınız veya kullanamasanız da varlığını bildiğiniz her alandaki (tıp, yazılım, donanım vb vb) bilgi teknolojisi dün sabah ortaya çıkmadı. Bunların tamamı -en basiti diyebileceğiniz dahi- çok uzun süreli olağanüstü araştırmaların çalışmaların bir sonucu. (Üstelik Covid örneğinde bilindiği gibi onayı verilen aşılar için dahi uzun vadeli etkiler konusunda çalışmalar sürüyor hala) Doğal olarak bu çalışmalar çok pahalı.
- Ancak asıl nokta sadece laboratuvar çalışmaları değil. Hani çok meşhur bir söz dizini var eko sistem diye. İşte bilimsel gelişim de bir ortamın sonucudur. Neden birçok bilim insanı hangi ulustan olurlarsa olsunlar kendi ülkelerinde değil başka ülkelerde çalışıyorlar/çalışmak istiyorlar? Sadece para mı onları çeken cazibe noktası?
- Ve şimdi dünyanın bir bölümü (ortak özelliklerine bakın. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkeler diyebilirsiniz) olağanüstü uzun bir sürede yaratılmış bir ortamın sonucundan bedava veya çok ucuz yararlanalım fikrinde. Neden? Neden dünyanın bir bölümü dünyanın diğer bir bölümüne sürekli destek olsun? Bu ülkeler sürekli olarak bütün bir ortalama gelişim ortamını var ederken ve bunun için çalışırken sonuçları herkes ile neden bedava paylaşsın? Örneğin neden bir otomotiv fabrikası dar gelirlilere, varsıllara sattığı arabayı bedava veya aşırı ucuza versin?
- Ve her şeyi ucuza veya bedavaya alma mantığı, yaratıcılığı ve onu oluşturan ekonomik, bilimsel siyasal ortamları boş vermeye yol açmaz mı? Nasıl olsa birileri yapıyor.
Şimdi hadi gelin bir daha bakalım bu konuya. Kral Leopold kimdir bilirsiniz. Kongo’yu hala toparlanamayan bir ülke haline getiren, en acımasız yöntemlerle (el/leri kesmek vb) sömüren ve hatta topraklarını üstüne tapuladığı yazılan Belçika kralıdır. Peki bugünün AB ülkeleri itiraz mı etmiştir. İsteyen 5 dakika araştırır. Rodezya neresidir bilirsiniz. Anımsamayan okurlar için anımsatayım Cecil Rhodes isminden gelir. Bir İngiliz. (Biraz araştırın okuyacaklarınız size bugün de var olan hangi bilgileri verecek bakın.) Bugünkü Zimbabve’ye düpedüz adını verip o toprakları elmas vb değerli! madenler için sömürgeleştirip İngiltere’ye bağlayan kişi. Peki Wounded Knee (Yaralı diz) *** neresidir bili rmisiniz? Kızılderililerin (Anımsadığım Lakota kabilesi) en son! katledildikleri yerdir. Ya Bosque Rodendo hakkında anımsadıklarınız nedir? Navaho Kızılderililerinin kendi topraklarında “Rezervasyon”a sürüldükleri yerdir. Kızılderili topraklarını, kölelikle kalkındırmak! Avrupa’dan git. Kızılderili toprağını al, Afrika’lı köleyi çalıştır. Peki o gün bunları yapanların bugün aşıyı bedava vermek borçları değil mi? Ne dersiniz?
Peki bize düşen nedir? Ne yazık ki geçmişi unutmasak da, bugünün geçmişin sonucu olduğunu bilerek geleceğe bakmak zorundayız. Geçmişte yaşayamıyoruz. Bu nedenle bizim artık kendi ortamımızı yaratmamız gerekiyor. Bu da sadece faiz, kur, enflasyon üçgeninden oluşmuyor. Tam tersine bunlar bir sonuç.
Düşünce sistematiklerimizi değiştirmek zorundayız. Bu ülkenin olağanüstü bir geçmişi var. Kendi bilim ortamımızı, ekonomik yapımızı oluşturmalıyız.
Bunun temeli de birebir aynı olaya farklı açılar ile bakabilmekten/tartışabilmekten geçiyor. Yapabiliriz, yapmalıyız.
İyi bayramlar.
- (Bu arada Cinovac Türkiye’ye üretim lisansı vermiş. Başlığı duydum. Detayları bilmiyorum.)
- *** Bury my heart Wounded Knee/Kalbimi vatanıma gömün. Dee Brown tarafından kaleme alınan bu kitabı lütfen okuyun.
Fotoğraf : Albin Biju
